Vatandaşın tüketici mahkemelerine en çok başvurduğu “Aracımı sıfır aldım, boyalı çıktı” şikayetine ait davalardan birinde emsal niteliğinde karar çıktı. Yargıtay Hukuk Genel Heyeti, birinci kere ayıbın giderilmesi yerine malın ayıpsız haliyle yani sıfır bir arabayla değiştirilmesine hükmetti.
Bir tüketici, 2011 yılında sıfır aldığı aracının iki ay sonra sol art çamurluğunun alt kısmında vernik atılğını fark ederek aracı yetkili servise götürdü ve aracın boyanmış olduğunu öğrendi. Tüketici mahkemesine başvurdu. İzmir 3. Tüketici Mahkemesi 2014 yılında “Satıcının sorumluluğu ayıpsız ve eksiksiz eseri alıcıya teslim etmektir. Eksper raporu, yapılan boya ve tamirat sürecinin anlaşılmasının önlenmesi açısından sol art çamurluğa eksiksiz vernik atıldığı, boya ve vernik işçiliğinin âlâ olmasının sürecin aracın tüketiciye tesliminden evvel fabrika çıkışında yahut fabrikadan bayiye getirilmesi sırasında yahut bayide meydana geldiği ihtimalini ortaya koyduğu, bu nedenle boyama sürecinin aracın tüketiciye tesliminden evvel gerçekleştiği kanaatine varılmasında kâfi bulunmuştur. Dolayısı ile satılan malın ayıbı, satıcı tarafından tüketiciden hile ile gizlenmiştir. Olması gereken ya ayıplı hali ile aracın satışa sunulması ya da boyama süreci yapıldığı tüketiciye belirtilerek, mevcut haliyle belirlenecek bedel üzerinden ikinci el olarak satışa sunmaktır” kararı vermişti. Şirketin bu karara itirazı sonrası Yargıtay 13. Hukuk Dairesi de mahallî mahkemenin kararını bozmuştu.
‘Özürlüdür’ ibaresini içeren bir etiket konulması zaruridir
İzmir 3. Tüketici Mahkemesi’nin kararında direnmesi üzerine belge Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nda ele alındı. 23 Eylül 2020 tarihli Genel Heyet kararında Tüketicinin Korunması Kanunu’nun “Satışa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı yahut satıcı tarafından tüketicinin çarçabuk okuyabileceği formda ‘özürlüdür’ ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur” kararı anımsatılarak tüketicinin aldanmasının önüne geçilerek uyarılması gereği vurgulandı. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin araçtaki ayıbın tamir masrafı ve tamire bağlı paha kaybı toplamının sırf 2 bin TL olduğu, malın pahasına kıyasla ayıbın hafifliği dikkate alındığında misli ile değişim yönünde karar verilmesinin taraflar ortasındaki hak ve nefaset istikrarını bozacağı görüşüne ise Hukuk Genel Heyet çoğunluğu katılmadı.
“Ayıp gizlenmiş”
Hürriyet gazetesinden Aysel Alp’in haberinde yer verdiği Genel Konsey kararında bundan sonraki davalarda emsal niteliğindeki şu tespitler dikkat çekti: “Gerçekten de tüketici, satın aldığı aracın sıfır kilometre araçlardan haklı olarak bekleneceği üzere, hasarsız olduğu kanısı ile mukaveleyi imzalamış ve bu niteliğe nazaran bedelini ödemiştir. Ne var ki araç satış öncesi etapta hasar görmesi veya kusurlu imal edilmesi nedeniyle süreç görmüş ve uzman tarafından da tespit edildiği üzere renk farklılığı olmaması için bagaj kapağına da boya taşırılarak ve boyanın yepyeniliği bozularak kusurlu tamiratlarla ayıp gizlenmek istenmiştir.
İkaz bulunmalı
Halbuki 4077 sayılı Kanun’un 4. unsurunun altıcı fıkrasının birinci cümlesi gereği, satışa ayıplı biçimde sunulan malda bu tarafa ait bir açıklama ve ikazın bulunması mecburidir. Gerek ayıbın açıklanan bu mahiyeti gerekse kusurlu tamirlerle kendisinden gizlenen ayıbın satımdan çok kısa bir mühlet sonra ortaya çıkması ve çabucak ardından tüketicinin hakkını elde edebilmek için tüm yasal yolları takip etmesi göz önünde bulundurulduğunda somut olay bakımından malın ayıpsız misli ile değişimine karar verilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.”
Hukukçular, bu alanda açılmış yüzlerce dava açısından Yargıtay Hukuk Genel Şurası kararının emsal niteliğinde olduğunu belirtirken, şirketin karar düzeltme için başvurduğu öğrenildi.
